Fonlama oranı nedir? Sıkışmadan önce kalabalık tarafı okumak
Fonlama oranı, sürekli vadeli kontratlarda long ve short tarafların birbirine ödediği ücrettir. Yıllığa çevirmeyi, maliyetini hesaplamayı ve kalabalık tarafı görmeyi öğrenin.
Yazar: SorooshX Ar-Ge Ekibi2 dk okuma
Diğer diller: العربية · English · Español · فارسی · 中文
Fonlama oranı, sürekli vadeli (perpetual) kontratta long ve short tarafların her periyotta birbirine ödediği ücrettir ve kontrat fiyatını spot fiyata yakın tutar. Pozitifse longlar shortlara, negatifse shortlar longlara öder. Yıllık orana çevirdiğinizde hangi tarafın kalabalık olduğunu ve orada kalmanın kaça mal olduğunu gösterir.
9 Ekim 2026, 23:29 UTC'de ETH longları yıllık yaklaşık +%11,0 öderken BTC longları yalnızca +%0,7 ödüyordu. Aynı piyasa, aynı gün, bambaşka kalabalık.
Perp kontratların neden fonlamaya ihtiyacı var?
Vadeli kontrat belirli bir tarihte sona erer ve spot fiyattan kapanır, bu yüzden kendiliğinden spota yaklaşır. Perpetual kontratın vadesi yoktur. Bir taraf aşırı istekli olduğunda fiyatı spottan uzaklaşabilir.
Fonlama bunu düzelten mekanizmadır. Perp spotun üzerindeyse fonlama pozitif olur: long tutmak pahalılaşır, short açmak para kazandırır ve fark kapanır. Borsa bu parayı almaz; para yatırımcılar arasında el değiştirir.
Oranı yıllığa çevirin
Saatte %0,00126 gibi bir oran önemsiz görünür. 8.760 saatle çarpınca yıllık yaklaşık %11,0 eder. SorooshX'te fonlama her saat ödenir, birçok merkezi borsada ise 8 saatte bir. Bu yüzden oranları yıllığa çevirmeden karşılaştırmayın.
| Periyot | Çarpan | Örnek: periyot başına %0,00126 |
|---|---|---|
| 1 saat | 8.760 | yıllık ≈ %11,0 |
| 8 saat | 1.095 | yıllık ≈ %1,4 |
Maliyet = pozisyon büyüklüğü × yıllık oran × gün ÷ 365. ETH'de +%11,0 ile 7 gün tutulan 10.000 dolarlık long yaklaşık 21 dolar öder. Aynı pozisyon BTC'de +%0,7 ile yaklaşık 1,34 dolar öder.
Fonlama oranı pozisyonlar hakkında ne söyler?
- Sıfıra yakın: iki taraf da ödeme yapmıyor, hareketi spot piyasa sürüklüyor.
- Belirgin pozitif: longlar kalmak için para ödüyor. İstikrarlı yükselişte sorun yok, fiyat durursa tehlikeli.
- Fiyat yükselirken negatif: izlenecek kurulum budur. Shortlar her saat öder, her yükseliş bazılarını kapatmaya zorlar ve kapanan short alım demektir.
Tek bir periyodun okumasına da güvenmeyin. Fonlamanın o seviyede birkaç saat, hatta birkaç gün kalıp kalmadığına bakın. Bir saatlik sıçrama gürültü olabilir; günlerce süren yüksek fonlama ise gerçek bir kalabalığı gösterir.
Fonlama kimin kalabalık olduğunu söyler ama dönüşün zamanını söylemez. Tek başına giriş sinyali olarak değil, haber geldiğinde hangi tarafta olmak istemediğinizi anlamak için kullanın. Kaldıracın riskini görmek için likidasyon fiyatı hesaplama rehberine bakın.
Bu bir piyasa yorumudur, yatırım tavsiyesi değildir. Kaldıraçlı ürünlerde teminatınızdan fazlasını kaybedebilirsiniz.
Bu yazıdaki piyasalar
Sık sorulan sorular
Kriptoda fonlama oranı nedir?
Sürekli vadeli kontratta long ve short pozisyon sahipleri arasında periyodik olarak yapılan ödemedir. Pozitifse longlar shortlara, negatifse shortlar longlara öder. Amaç perp fiyatını spota yakın tutmaktır.
Negatif fonlama oranı yükseliş sinyali mi?
Tek başına değil. Shortların pozisyonu tutmak için ödeme yaptığını gösterir. Fiyat yükselirken fonlama negatif kalıyorsa shortlar baskı altındadır ve sıkışma olasılığı artar.
Fonlama oranı yıllığa nasıl çevrilir?
Periyot oranını yıldaki periyot sayısıyla çarpın: saatlik oran için 8.760, 8 saatlik oran için 1.095.