تاریخچه ارز دیجیتال: از وایتپیپر بیت کوین تا معاملات آنچین
کریپتو از یک مقاله نُهصفحهای در 2008 به بازاری جهانی با صرافی، استیبلکوین و صندوقهای قانونی رسید. لحظههای مهمی که آن را ساختند و معنایشان برای تریدر امروز را ببینید.
نویسنده: تیم تحقیق و توسعه سروش اکس3 دقیقه مطالعه
به زبانهای دیگر: العربية · English · Español · Türkçe · 中文
تاریخچه ارز دیجیتال کوتاه اما پرماجراست. در کمتر از بیست سال یک مقاله نُهصفحهای به بازاری جهانی تبدیل شد با صرافی، استیبلکوین، صندوقهای قانونی و بازارهای آنچین مثل سروش اکس. شناختن نقطههای عطف کمک میکند بازار امروز را بهتر بخوانید، چون بیشتر هیجانها، سقوطها و قوانینی که امروز میبینید قبلاً به شکلی اتفاق افتادهاند. داستان را ساده تعریف میکنیم و میگوییم هر فصل برای تریدر چه معنایی دارد.
2008 تا 2012: بیت کوین و اولین کاربران
در 2008 فردی با نام ساتوشی ناکاموتو وایتپیپر بیت کوین را منتشر کرد: «یک سیستم پول نقد الکترونیکی همتا به همتا» که به بانک نیاز ندارد. اولین بلاک در 3 ژانویه 2009 استخراج شد. مدتی بیت کوین سرگرمی رمزنگارها بود. در 22 مه 2010 یک برنامهنویس 10,000 بیت کوین برای دو پیتزا داد؛ اولین خرید واقعی شناختهشده که امروز با نام روز پیتزا بیت کوین شناخته میشود.
درس برای تریدر: قواعد عرضه بیت کوین از همان زمان تغییر نکرده است. پاداش استخراج تقریباً هر چهار سال نصف میشود و برای همین بازار به چرخههای «هاوینگ» اینقدر توجه میکند.
2013 تا 2016: صرافیها، اولین سقوط و اتریوم
صرافیها آمدند تا بشود بیت کوین را با دلار خرید و فروخت. بعضی بد مدیریت شدند و ورشکستگی یک صرافی بزرگ در 2014 کاربرانش را سالها منتظر پس گرفتن بخشی از دارایی گذاشت. جملهای که هنوز تکرار میشود از همینجا آمد: «کلید خصوصی دست تو نیست، کوین هم مال تو نیست».
در 30 ژوئیه 2015 اتریوم راهاندازی شد و قرارداد هوشمند را اضافه کرد؛ برنامههایی که روی بلاکچین اجرا میشوند تا هر کسی بدون اجازه بتواند توکن و اپ مالی بسازد.
2017 تا 2019: رونق و سقوط ICO
با قرارداد هوشمند ساخت توکن و جمع کردن سرمایه در عرضه اولیه کوین (ICO) آسان شد. هزاران پروژه این کار را کردند، قیمتها در 2017 بالا رفت و بیشتر آن توکنها بعداً تقریباً همه ارزششان را از دست دادند. قانونگذارها بسیاری از این فروشها را عرضه اوراق بهادار دانستند.
درس: توکنی که سریع و بدون محصول بالا میرود، معمولاً همانقدر سریع میریزد. نقدینگی و استفاده واقعی از وعده مهمتر است.
2020 تا 2022: دیفای، NFT و درسهای سخت
در «تابستان دیفای» 2020 اپهای وام و معامله روی اتریوم سریع رشد کردند. بعد NFTها در 2021 همهگیر شدند. در سپتامبر 2022 اتریوم با مرج به اثبات سهام رفت. همان سال شکستهای دردناکی هم داشت: یک استیبلکوین الگوریتمی بزرگ فروپاشید و یک صرافی متمرکز مهم ورشکست شد و دوباره دارایی مشتریها قفل شد.
تاریخچه ارز دیجیتال به تریدر چه یاد میدهد؟
سه الگو تکرار میشود. رونقها با یک ایده جدید و پول ارزان شروع میشوند و با باز شدن اهرمها تمام میشوند. شکست صرافیهای امانی کاربران را به نگهداری کلید خودشان میرساند. و بعد از هر سقوط قانون جدیدی میآید. هیچکدام حرکت بعدی را پیشبینی نمیکند، اما توضیح میدهد چرا مدیریت ریسک و حضانت دارایی از هر پیشبینی مهمتر است.
2023 تا امروز: صندوقهای قانونی و معاملات آنچین
در ژانویه 2024 کمیسیون بورس آمریکا محصولات اسپات بیت کوین را تأیید کرد و حسابهای سرمایهگذاری معمولی هم به بیت کوین دسترسی پیدا کردند. قوانین MiCA اروپا هم اجرایی شد (مقایسه قوانین ارز دیجیتال را ببینید).
همزمان خود معامله به سمت آنچین رفته است. سروش اکس اوردربوک و انواع سفارش حرفهای را با حضانت شخصی ترکیب میکند: با کیف پول خودتان معامله میکنید و هر معامله روی بلاکچین عمومی تسویه میشود. این همان درس ورشکستگی صرافیهاست که داخل محصول ساخته شده. امروز میتوانید BTC و ETH را همینطور معامله کنید؛ برای مقایسه، صرافی غیرمتمرکز در برابر متمرکز را بخوانید.
این مطلب تحلیل بازار است و توصیه سرمایهگذاری نیست. معاملات اهرمی میتواند بیش از مارجین شما زیان ایجاد کند.
بازارهای این مطلب
پرسشهای پرتکرار
بیت کوین چه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد؟
وایتپیپر بیت کوین در 2008 با نام ساتوشی ناکاموتو منتشر شد و اولین بلاک در 3 ژانویه 2009 استخراج شد. هویت واقعی ساتوشی هنوز معلوم نیست.
اتریوم کی راهاندازی شد؟
شبکه اصلی اتریوم در 30 ژوئیه 2015 راهاندازی شد و قراردادهای هوشمند را اضافه کرد که ساخت توکن و امور مالی غیرمتمرکز را ممکن کرد.
تابستان دیفای چه بود؟
تابستان 2020، وقتی اپهای وام، معامله و سودآوری روی اتریوم خیلی سریع رشد کردند و میلیاردها دلار سپرده جذب کردند.
روز پیتزا بیت کوین چیست؟
در 22 مه 2010 یک برنامهنویس 10,000 بیت کوین برای دو پیتزا پرداخت؛ اولین خرید واقعی شناختهشده با بیت کوین که هنوز هر سال یادآوری میشود.