Post

#سیاسی #خزر متن طولانیه ولی ارزش خواندن دتر یک بحثی راه افتاده در مورد سهم ایران در دریای خزر. ببینید دوستان پیش از فروپاشی شوروی دریای خزر بین دوکشور قرار داشت. ایران و شوروی. در اون سال ها در معاهدات بین دو کشور ایران و شوروی مثل "عهدنامه مودت ایران و شوروی (۱۹۲۱)" "قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی (۱۹۴۰)" که بین ایران و شوروی نوشته شد دریای خزر تحت عنوان "خزر دریای ایران و شوروی" شناخته شد. برخی حقوق بازرگانی و صیادی و دریانوردی بین ایران و شوروی تعیین تکلیف شد اما هیچ مرز و حریمی تعیین نشد. هیچ درصدی مشخص نکردن. خب طبق برخی اسناد قرار بود این سهم ۵۰-۵۰ رسمی بشه. ولی اول که در ایران انقلاب شد بعدشم شوروی فروپاشید. بعد از فروپاشی و تجزیه اتحاد جماهیر شوروی هم همسایه های آب خور دریای خزر از ۲ کشور شدن ۵ کشور. با ازدیاد همسایه ها، ایده ۵۰-۵۰ اگر هم وجود داشت بطور کامل کنسل شد. در طول سال ها هیچ خط و مرزی کشورهای سهیم در دریای خزر تعیین نشد. ایران پیشنهاد داد براساس یک معاهده چندجانبه جدا از اینکه خط ساحلی هرکشور چقدره، دریای خزر تقسیم بر ۵ سهم بشه و هر یک از کشورها ۲۰ درصد از دریای خزر سهم داشته باشن. اما خب هیچ یک از کشورها نپذیرفتن. در سال ۲۰۱۸ کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر تحت عنوان آکتائو تشکیل شد. در کنوانسیون ۲۰۱۸ آکتائو، ۵ کشور ساحلی پس از سال‌ها اختلاف، روی یک رژیم حقوقی خاص و ترکیبی به توافق رسیدن که دریای خزر یا کاسپین رو نه به طور کامل دریا(مشمول قوانین بین‌المللی دریاها) و نه به طور کامل دریاچه محسوب میکنه. توی این کنوانسیون درمورد: ۱.تقسیم‌بندی سطح آب(حاکمیت ساحلی و صیادی). مثلا تعیین شد که هر کشور بر اساس بک خط منصف دریایی تا فاصله ۱۵ مایل دریایی (حدود ۲۸ کیلومتر) از خط مبدأ ساحل خود، حاکمیت مطلق دارد (شبیه مرز ملی). بلافاصله بعد از آب‌های سرزمینی، یک نوار ۱۰ مایلی قرار دارد که حق صیادی و شیلات در آن فقط متعلق به همان کشور ساحلی است. فضای باقی‌مانده در وسط دریا برای کشتیرانی، دریانوردی و ماهیگیری تجاری تمام ۵ کشور به صورت مشترک و آزاد است. ۲.ممنوعیت حضور نظامی کشورهای خارجی: ورود و حضور هرگونه نیروی نظامی، کشتی جنگی و پایگاه نظامی متعلق به کشورهای خارج از خزر(مانند آمریکا، ناتو یا کشورهای اروپایی) در این دریا مطلقاً ممنوع است. هیچ‌یک از ۵ کشور حق ندارند قلمرو خود را برای اقدام نظامی یا تجاوز علیه یکی دیگر از کشورهای ساحلی در اختیار کشور ثالثی بگذارند. ۳.نحوه تقسیم بستر و منابع (نفت و گاز): بر خلاف سطح آب که فرمول واحدی برای آن مشخص شد، برای بستر دریا فرمول قطعی تعیین نشد. مقرر شد که بستر و زیربستر دریا(منابع انرژی) باید از طریق توافقات جداگانه و مستقل میان کشورهای همسایه تقسیم شود. ۴.لوله‌گذاری در بستر دریا: طبق توافق، برای ساخت این خطوط لوله، نیازی به رضایت هر ۵ کشور نیست؛ بلکه فقط موافقت کشورهایی که لوله از بخش بستر آن‌ها عبور می‌کند کافی است. البته این پروژه‌ها باید الزامات زیست‌محیطی سخت‌گیرانه‌ای را رعایت کنند. ۵.ممنوعیت کشتیرانی با پرچم‌های غیر ساحلی: هیچ کشتی تجاری یا مسافربری که متعلق به یکی از ۵ کشور ساحلی نباشد و پرچم آن‌ها را نداشته باشد، حق تردد در دریای خزر را ندارد. صحبت و جمع بندی شد که کشورهای ساحلی بعد از ده ها سال دریای خزر دارای مرز و حریم باشن. تا کنون ایران این کنوانسیون رو تصویب نکرده و تا زمانی که هر ۵ کشور تصویبش نکنن رسمیت نداره. دولت ایران لایحه این کنوانسیون(آکتائو) رو در ایام اخیر با قید یک‌فوریت تصویب کرده و برای بررسی و رای‌گیری نهایی به مجلس شورای اسلامی فرستاده. بعد از تایید مجلس این کنوانسیون به تصویب رسمی ایران میرسه و کنوانسیون اجرا میشه. مسئله ای که وجود داره اینه که ما باید اخلاق رو در هر برهه از زمان رعایت کنیم. ما دربرابر خودمان و دیگران و نسل های بعد از خودمون مسئول بیان حقایق هستیم. ما میخوایم ج.ا بره تا بتونیم یک حکومت مبتنی بر منطق و دانش و شایسته سالاری بیاریم روی کار. قرار نیست ما هم مثل ج.ا عمل کنیم در بیان مسائل. الان یکسری از مخالفان ج.ا چون مخالفش هستن دارن میگن ایران ۸۹ درصد از سهم دریای خزر رو داده به روسیه😐 خب این اساسا درست نیست. طبق کنوانسیون آکتائو اگر بر اساس خط منصف بیایم مرز ملی دریایی ایران به همراه حریم صیادی فراتر از مرز ملیش رو تعیین کنیم باتوجه به خط ساحلی عجیب غریبی که داریم میشه بین ۱۱ تا ۱۳ درصد از کل دریای خزر. مابقی چهار کشور هم هرکدوم به همین نحو حساب میشه براشون. مناطق مرکزی هم زیرمجموعه هیچ کشوری نیست و برای همه آزاد و مورد استفاده ست. مسائل نفت و گاز هم هیچ تعیین تکلیف مرزی نشده و همه چیز به معاهدات دو یا چند جانبه موکول شده. من به این کاری ندارم که این کنوانسیون خوبه یا بد. من فقط اون چیزی که حقیقت هست رو گفتم. ما حتی اگر در زمان پهلوی مالیکیت دریای خزر رو ۵۰-۵۰ تقسیم میکردیم الان با چالش بین المللی روبرو بودیم و ۴ کشور ساحلی میشدن دشمنمون و حتی ممکن بود به جنگی شبیه جنگ تنگه هرمز در شمال تبدیل میشد. چون بهرحال اون کشورها حق و حقوقی دارن از دریای خزر.