ZK(5/6)
⁉️ نقطه ضعف های ZK
1️⃣ پیچیدگی فنی بالا
ساخت و پیاده‌سازی zk خیلی پیچیده‌ست.
برنامه‌نویس باید چیزایی مثل zk-SNARK یا zk-STARK بلد باشه که کار هر کسی نیست.
حتی خود پروژه‌هایی که از zk استفاده می‌کنن، باید مهندس‌های قوی داشته باشن که پیداکردنشون آسون نیست.
2️⃣ هزینه‌ی محاسباتی زیاد
تولید اثبات‌های zk (مخصوصاً zk-SNARK) بعضی وقتا خیلی سنگین و زمان‌بره.
یعنی درسته شبکه سریع و سبکه، ولی پشت‌پرده ممکنه کلی انرژی و زمان صرف شه تا اون "اثبات بی‌نیاز از افشا" ساخته بشه.
3️⃣ تمرکز بعضی سیستم‌ها به خاطر Trusted Setup
تو بعضی نسخه‌های zk مثل zk-SNARK، لازمه یه مرحله‌ی اولیه به اسم trusted setup انجام شه.
اگه اون مرحله امن انجام نشه یا یه نفر کلیدهاشو نگه داره، ممکنه بتونه تقلب کنه و اثبات جعلی بسازه!
(البته zk-STARK این مشکل رو نداره)
4️⃣ شفافیت کمتر برای عموم کاربران
چون اطلاعات توی zk پنهان می‌مونه (که نکته مثبتشه)، ولی از طرف دیگه ممکنه شفافیت کلی بلاک‌چین کمتر شه.
مثلاً برای یه بلاک‌چینی مثل بیت‌کوین، همه می‌تونن تراکنش‌ها رو ببینن.
ولی تو zk، فقط اثباتش هست، نه جزئیاتش. بعضیا ممکنه اینو به عنوان ایراد ببینن.
5️⃣ هنوز تازه‌ست و کامل جا نیفتاده
تکنولوژی zk هنوز در حال رشده.
ابزارها و زبان‌های برنامه‌نویسی مخصوصش مثل Circom یا Noir هنوز دارن توسعه داده می‌شن.
خیلی از پروژه‌ها هنوز تو فاز آزمایشی‌ان و شاید مشکلاتی وسط راه ظاهر شه.
#ethan #شفافیت #ZK #کاربران_سروش_اکس
2
973